Delfts Symphonie Orkest

Klassiek speelt bij DSO!

Tsjaikovski: Ouverture 1812

De Ouverture 1812 behoort tot de lange rij composities die enorm populair zijn bij het grote publiek

maar die door hun maker verfoeid werden. De componist zei er zelf over: “…zeer luid en lawaaierig, maar zonder artistieke waarde, omdat ik het zonder warmte en zonder liefde schreef”. Hij kreeg het idee voor de compositie van een vriend, die hem erop wees dat er de komende jaren veel feestelijke gebeurtenissen op het programma stonden: de voltooiing van een belangrijke kathedraal in Moskou- gebouwd ter ere van de overwinning op Napoleon - , het zilveren regeringsjubileum van de tsaar, en de nationale tentoonstelling voor Kunst en Industrie. Een feestelijke, nationalistische compositie zou hij voor deze gelegenheden zeker kunnen slijten. Maar de kathedraal was niet op tijd klaar, de tsaar werd vermoord, en uiteindelijk werd het stuk dan maar voor het eerst uitgevoerd ter gelegenheid van de tentoonstelling, in een tent voor de onvoltooide kathedraal.

De ouverture is geïnspireerd door de invasie in Rusland door het leger van Napoleon in 1812, en de uiteindelijke Russische overwinning  in die oorlog. Het volgt het verloop van de veldtocht tamelijk nauwgezet. De ouverture opent met een traditionele hymne uit de Russisch-orthodoxe kerk: “O Heer, red uw volk’, gespeeld door celli en altviolen. Het Russische volk ziet een enorm leger zijn grenzen naderen en bidt God om hulp. Dan volgt een geagiteerde passage: de toestand wordt steeds ernstiger en de Franse troepen – gesymboliseerd door het Franse volkslied, de Marseillaise – rukken op. Dan verzacht de muziek en horen we plotseling Russische volkmuziek. De tsaar heeft het volk opgeroepen het moederland te verdedigen en de mensen in de dorpen reageren enthousiast op het idee. De krijgshaftige “Franse” muziek keert terug, maar wordt opnieuw beantwoord door de volksmuziek. De climax van het stuk nadert: de Marseillaise en de Russische muziek klinken in contrapunt en onder kanongebulder worden de Fransen teruggeslagen. Dan klinkt de openingshymne weer, maar nu triomfantelijk en op volle kracht: God komt de Russen te hulp en stuurt een ongekend strenge winter die de Fransen noodlottig wordt. De ouverture besluit in overwinningsstemming, met opnieuw kanonschoten, klokgelui, en het toenmalige Russische volkslied God behoede de tsaar.